UV Ακτινοβολία στο Χιόνι: Ο Αόρατος Κίνδυνος για Δέρμα & Μάτια
Γιατί πρέπει να προστατεύουμε δέρμα και μάτια ακόμα και τον χειμώνα
Όταν σκεφτόμαστε τον ήλιο, το μυαλό μας πάει αυτόματα στην παραλία. Κι όμως, ένα από τα πιο «επικίνδυνα» μέρη για την έκθεση σε UV ακτινοβολία είναι το βουνό.
Σε ένα χιονισμένο ειδικά βουνό, ο συνδυασμός υψομέτρου + αντανάκλασης από το χιόνι δημιουργεί διπλή επιβάρυνση για δέρμα και μάτια — και τα παιδιά είναι οι πιο ευάλωτοι αποδέκτες.
Ο ήλιος στο βουνό: Ένας ύπουλος κίνδυνος πίσω από το κρύο
Η αίσθηση του κρύου μας ξεγελά. Δεν νιώθουμε τη «ζέστη» του ήλιου, άρα νομίζουμε ότι δεν καίει. Όμως η υπεριώδης ακτινοβολία δεν επηρεάζεται από τη θερμοκρασία.
-
Κάθε 1.000 μέτρα υψόμετρο αυξάνουν την ένταση των UV κατά περίπου 10–12%
-
Στα 2.000 μέτρα, η έκθεση μπορεί να είναι έως και 25% ισχυρότερη σε σχέση με την παραλία.
-
Το χιόνι αντανακλά έως και 85% της UV ακτινοβολίας.
-
Ακόμα και με συννεφιά, περίπου 80% των UV διαπερνούν τα σύννεφα.
Αποτέλεσμα; Εγκαύματα στο πρόσωπο, ερεθισμένα μάτια και αυξημένος κίνδυνος μακροπρόθεσμων βλαβών.
UVA & UVB: Τι προκαλούν σε δέρμα και μάτια;
-
UVA: Διεισδύουν βαθιά στο δέρμα. Ευθύνονται για πρόωρη γήρανση και επηρεάζουν τον αμφιβληστροειδή.
-
UVB: Δρουν επιφανειακά. Προκαλούν ηλιακά εγκαύματα και φλεγμονές στα μάτια, όπως φωτοκερατίτιδα (ένα είδος «ηλιακού εγκαύματος» του κερατοειδούς).
Ο συνδυασμός τους μπορεί να προκαλέσει:
-
Ερυθρότητα, τσούξιμο, εγκαύματα στο δέρμα
-
Πόνο και προσωρινή μείωση όρασης
-
Μακροπρόθεσμα προβλήματα όπως καταρράκτη
Στα παιδιά, ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος, καθώς ο φακός των ματιών τους είναι πιο διαπερατός στην UV ακτινοβολία.
Παιδιά & βουνό με χιόνι: Διπλή ευαισθησία
Μέχρι περίπου τα 12 έτη, οι φυσικοί μηχανισμοί άμυνας απέναντι στην UV ακτινοβολία δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως.
Ένα απλό απόγευμα στο χιόνι χωρίς προστασία μπορεί να προκαλέσει:
-
Σοβαρό ηλιακό έγκαυμα σε μύτη, μάγουλα και αυτιά
-
Επώδυνη φωτοκερατίτιδα
-
Συσσωρευτικές βλάβες που φαίνονται χρόνια αργότερα
Η αντηλιακή και οπτική προστασία στο βουνό δεν είναι προαιρετική. Είναι απαραίτητη.
Πώς προστατεύουμε σωστά την οικογένεια στο βουνό
1. Γυαλιά ηλίου ή μάσκα σκι με 100% UV προστασία
Επιλέγουμε γυαλιά με ένδειξη UV400 και πιστοποίηση EN ISO 12312-1.
Κατηγορίες φακών:
-
Κατηγορία 1: Χαμηλή φωτεινότητα
-
Κατηγορία 2: Μέτρια φωτεινότητα
-
Κατηγορία 3: Ιδανική για έντονη ηλιοφάνεια στο βουνό
-
Κατηγορία 4: Για ακραίες συνθήκες άνω των 3.000μ (δεν συνιστάται για παιδιά)
Γιατί όχι κατηγορία 4 στα παιδιά;
-
Πολύ σκοτεινοί φακοί → μειωμένη αντίληψη βάθους
-
Πιο αργή προσαρμογή ματιού
-
Κατάλληλοι κυρίως για παγετώνες
Σε κλασικά χιονοδρομικά (1.000–2.500μ), η κατηγορία 3 είναι απολύτως επαρκής.
Η γαλλική εταιρεία KiETLA εξειδικεύεται σε παιδικά γυαλιά με εύκαμπτους, άθραυστους σκελετούς και φακούς κατηγορίας 3 που φιλτράρουν 100% την UV ακτινοβολία — ιδανική επιλογή για ασφάλεια και άνεση στο σκι.
2. Αντηλιακή κρέμα SPF 50+
-
Ευρέος φάσματος (UVA & UVB)
-
Ανθεκτική σε νερό και κρύο
-
Εφαρμογή 30’ πριν την έξοδο
-
Ανανέωση κάθε 2 ώρες
Μην ξεχνάτε: αυτιά, μύτη, πηγούνι, κάτω από τα μάτια και χείλη.
3. Ρουχισμός με προστασία
-
Σκούφος ή καπέλο
-
Μπαλακλάβα ή neck warmer
-
Προστασία για το τριχωτό της κεφαλής
Τα UV καπέλα της KiETLAπροσφέρουν επιπλέον αντηλιακή προστασία με ελαφριά και άνετη εφαρμογή.
4. Αποφυγή ωρών αιχμής
Μεταξύ 11:00 – 15:00 η UV ακτινοβολία είναι στο μέγιστο.
Ιδανική ώρα για διάλειμμα, φαγητό ή ξεκούραση σε κλειστό χώρο.
Καθημερινές συνήθειες που κάνουν τη διαφορά
-
Δεν εμπιστευόμαστε τη συννεφιά
-
Προστατεύουμε τα παιδιά περισσότερο από εμάς
-
Επιλέγουμε άνετα, σωστά εφαρμοστά αξεσουάρ
-
Δίνουμε το παράδειγμα φορώντας κι εμείς γυαλιά και αντηλιακό
Συμπέρασμα: Ο ήλιος στο βουνό δεν είναι αθώος
Στο βουνό, ο ήλιος δρα αθόρυβα αλλά έντονα.
Το υψόμετρο και το χιόνι διπλασιάζουν την έκθεση σε UV.
Με σωστά γυαλιά, αντηλιακό SPF 50+ και καθημερινή συνέπεια στην προστασία, τα παιδιά απολαμβάνουν το χιόνι με ασφάλεια — κι εσείς τις διακοπές χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.
Η προστασία δεν είναι υπερβολή. Είναι πρόληψη.
*χρήσιμες πηγές:
- https://www.cancercouncil.com.au/cancer-prevention/sun-protection/understanding-uv-radiation/factors-that-affect-uv-radiation-levels/
- https://cancer-code-europe.iarc.fr/index.php/fr/12-facons/exposition-au-soleil-aux-uv/1230-a-quel-moment-le-soleil-est-il-le-plus-intense
- https://summitviewdermatology.com/can-harmful-uv-rays-get-through-the-clouds

